Zarządzanie barwą

Proszę sobie wyobrazić, że pracujemy w środowisku "idealnym" tzn.: mamy porządnie skalibrowany monitor, idealne natężenie oświetlenia w miejscu pracy. Wychodząc z takiego założenia kolory na naszym monitorze powinny pokrywać się z kolorami w naszej fotoksiążce. Tak się jednak nigdy nie stanie i trzeba się liczyć z odchyłami barwnymi. Nie można ich wyeliminować, ale można je zminimalizować. Trzeba pamiętać, że każdy papier odbija światło (powlekany błyszczący - bardziej, matowy - mniej), że monitor świeci
i padające na niego światło również je odbija, co powoduje przekłamanie kolorów. Ponadto obraz w monitorze powstaje w wyniku mieszania kolorów RGB, natomiast wydruk powstaje w wyniku mieszania kolorów CMYK. To wszystko powoduje, że widoczne są różnice między tym co widzimy na monitorze a tym co na wydruku.

Tak więc, żeby obraz z monitora był jak najbardziej przybliżony do wydruków powinniśmy pamiętać o następujących rzeczach:

1. Natężenie oświetlenia i temperatura barwowa

Wygląd określonego przedmiotu może ulegać zmianom w warunkach oświetlania różnymi typami źródeł światła. Dlatego też ważny jest dobór odpowiedniego stopnia oddawania barw do danego rodzaju pracy. Właściwości oddawania barw przez źródła światła charakteryzuje się tzw. ogólnym wskaźnikiem oddawania barw (Ra). Jest on miarą stopnia zgodności wrażenia barwy przedmiotu oświetlonego danym źródłem światła z wrażeniem barwy tego samego przedmiotu oświetlonego odniesieniowym źródłem światła w określonych warunkach. Maksymalna możliwa wartość tego wskaźnika wynosi 100. Przyjmuje się ją dla światła dziennego i większości źródeł żarowych. Wartości zbliżone do 100 charakteryzują najlepsze właściwości oddawania barw. Im większe jest wymaganie dotyczące właściwego postrzegania barw, jak np. w przemyśle poligraficznym, tekstylnym, tym wskaźnik oddawania barw powinien być większy.

W zależności od wykonywanych czynności zaleca się stosowanie źródeł światła o wskaźniku oddawania barw Ra:

- bardzo dużym, Ra większe bądź równe 90, dla stanowisk pracy, na których rozróżnianie barw ma zasadnicze znaczenie, jak np. kontrola barwy, przemysł tekstylny i poligraficzny;

- dużym, gdy Ra jest mniejsze od 90 i większe bądź równe 80 dla biur, dla sal szkolnych
i wykładowych;

- średnim oraz ewentualnie małym, dla Ra mniejszego od 80 i większego bądź równego 40, dla innych prac, jak np. magazyny, kotłownie, odlewnie oraz wszędzie tam, gdzie rozróżnianie barw nie ma zasadniczego lub istotnego znaczenia.

We wnętrzach, w których ludzie pracują albo przebywają dłuższy czas, zaleca się stosowanie źródła światła o wskaźniku oddawania barw większym od 80. Barwę światła określa się za pomocą tzw. temperatury barwowej (Tc) i podaje się ją w kelwinach (K).

Dla poziomów natężenia oświetlenia poniżej 300 lx temperatura barwowa powinna być niższa od 3 300 K, co odpowiada ciepłobiałej barwie światła. Dla poziomów 300 ÷ 750 lx temperatura barwowa powinna zawierać się w przedziale 3 300 ÷ 5 000 K, co odpowiada neutralnej barwie światła, natomiast dla poziomów natężenia powyżej 750 lx temperatura barwowa powinna być wyższa od 5 000 K, co odpowiada dziennej barwie światła.

2. Monitor

Najważniejsza rzecz, używajmy monitorów z matową powierzchnią!!! Pracując na monitorach z "lustrzaną" powierzchnią cały czas zmieniamy kąt oglądania, chowając się przed odblaskami i odbiciami światła.

Każdy monitor (czy nowy czy też stary) powinien być skalibrowany kolorymetrem. Bez skalibrowanego monitora nie będziemy w stanie określić poprawności wyświetlanego obrazu na naszym sprzęcie. Metoda profilowania naszego monitora (na oko) poprzez przyłożenie zdjęcia do monitora nic nam nie da, ponieważ monitor świeci a zdjęcia odbijają światło.

Niektóre monitory dostępne na naszym rynku są jednak tak kiepskie, że nawet kalibracja nie pomoże.

3. Druk

By wydruk jak najbardziej był zbliżony do oryginału, musimy pamiętać o kalibracji kolorów na maszynach drukujących, jak i o odpowiednich profilach dla danego papieru.

Kalibrację maszyn wykonujemy 2 razy dziennie oraz po każdej wymianie tonerów.

Prace drukowane są na odpowiednim profilu przypisanym dla danego typu papieru. Przy każdej wymianie papieru (nowa partia papieru) profil tworzony jest na nowo, by wydruki były jak najbardziej zbliżone do oryginału.